27 oktober 2017

“Waarom naar Ieper rijden als hier ook werd gevochten?”

 

De derde graad van basisschool Klim-Op uit Sint-Antonius werd donderdag in de schans van Schilde ondergedompeld in de Eerste Wereldoorlog. Vrijwilligers van heemkundige kring Scilla leidden de scholieren rond.

In 2014 begon Scilla met rondleidingen voor de leerlingen uit het vijfde en zesde leerjaar van de Schildese scholen naar aanleiding van de herdenking van het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog. De schans in Schilde, een vergeten stuk erfgoed, vormt sindsdien rond Wapenstilstand het decor van rondleidingen. Want niet alleen de scholen uit Schilde, ook scholen uit Wijnegem en zelfs Broechem vroegen al rondleidingen aan. Dit jaar kregen ook tweehonderd leerlingen uit Zoerselse scholen er boeiende vertellingen gepresenteerd.

“Net als in Groot-Brittannië waar leerlingen nog altijd naar Ieper reizen om de Groote Oorlog te herdenken, heeft ook onze Vlaamse minister van Onderwijs Hilde Crevits die herdenkingen meer gewicht gegeven in het leerplan”, legt Paul Vekemans van heemkundige kring Scilla uit. “Maar we moeten met die kinderen niet per se naar Ieper rijden om restanten uit de Eerste Wereldoorlog te zien. De schans, eigendom van de gemeente Schilde, heeft ook een rol gespeeld, al was die slechts van zeer korte duur.”

De bouw van de schans van Schilde, op een boogscheut van het fort van Oelegem, vlak bij het Antitankkanaal, begon in 1909 en maakte deel uit van de tweede fortengordel. Men had gedacht dat de vijand hier op de forten en schansen gestopt kon worden. De schans van Schilde was nog niet helemaal af toen Duitsland België binnenviel. Er hebben Belgische soldaten ingezeten, maar de overmacht van de Duitsers was veel te groot. De Belgische soldaten hebben de schans van Schilde zélf tot ontploffing gebracht. De brokstukken lagen tot in Halle.

De Zoerselse schoolkinderen waren gisteren zwaar onder de indruk van de verhalen die Scilla vertelde, zeker ook toen Etienne Thomas ineens in soldatenuniform in de schans opdook om er zijn belevenissen te vertellen. Ook Rudi en Dennis Hertoghs en Jan Anssen brachten al vertellend de geschiedenis weer tot leven. Dennis toonde zelfs dat er nog een écht kanon in de schans is achtergebleven. “Zoiets maakt indruk, dan luisteren ze wel.”

Paul Vekemans trok zijn verhalenblik open met persoonlijke getuigenissen van inwoners van Schilde die zelf nog de Eerste Wereldoorlog hadden meegemaakt. “Verhalen die ik destijds, toen ik nog jong was, verzameld heb. Bijvoorbeeld het verhaal van de Duitse soldaat Fritz, die hier met zijn compagnie op verlof was, zoals wel vaker gebeurde tijdens de Eerste Wereldoorlog. Inwoners die met spiritisme bezig waren namen hem voor de zot en deden hem geloven dat hij nog maar een dag te leven had. Fritz durfde niet meer terug naar het front, deserteerde en verhing zich uit wanhoop in de bossen tussen Schilde en Halle. Er is hier toen een verbod op spiritisme uitgeschreven.”

Nog een zeer griezelig verhaal is dat van Jef, een inwoner die nog aan het front had gevochten en nooit iets over de oorlog wou vertellen, want anders zou hij niet meer kunnen slapen. Tot hij op zijn sterfbed lag. “Toen riep Jef mij bij zich”, vertelt Paul. “Hij vertelde dat na de overgave van de Duitsers hij ging feesten in de Westhoek. Er kwam een platte kar aan met drie lijken op van Belgische soldaten. Jef had te veel gedronken en lag lazarus tegen een boom. Beneveld riep hij naar die lijken: Zijn jullie ook zat? Kom dan binnenkort naar de kermis in Schilde, daar zal ik jullie leren drinken. Later dat jaar tijdens de kermis klopte er ineens iemand aan de deur. Jefs vrouw deed open. Er staan drie soldaten voor de deur die zeggen dat je hen uitgenodigd hebt, zei zijn vrouw… Hoe het verder ging, verklap ik niet, anders weten de volgende schoolgroepen die komen, dat verhaaltje al.”

Kristin Matthyssen

Inhoud ↑

Categorie: 
 

Volg mij ook via

twitter

Foto's op Flickr

www.flickr.com
hilde.crevits' items Go tohilde.crevits' photostream