13 januari 2017

Beter loon voor betere leraren

 

Alleen door het beroep van leraar aantrekkelijker en beter te maken, kunnen voldoende degelijke kandidaten worden aangetrokken.

Dat Vlaanderen met een leraren­tekort kampt, is eigenlijk heel goed nieuws, zowel voor minister van Onderwijs Hilde Crevits (CD&V) als voor de onderwijsverstrekkers en sociale partners die aan tafel zitten om een loopbaanpact te onderhandelen. Het is een unieke kans om de sense of urgency te ontwikkelen, die nodig is voor een consensus over grondige hervormingen in de lerarenloopbaan.

Het risico op gemakzuchtige oplossingen is groot. Het gebeurt al te vaak dat tekorten worden beantwoord door kwaliteitseisen te versoepelen (meer leraren die een vak geven waarvoor ze niet zijn opgeleid) of de opleiding gemakkelijker te maken. De kwaliteit opofferen om de kwantiteit te verhogen dus.

Maar op termijn riskeer je dan net nog meer leraren nodig te hebben. In de realiteit gaan kwantiteit en kwaliteit samen: alleen door het beroep aantrekkelijker en beter te maken, kunnen voldoende degelijke kandidaten worden aangetrokken, die ook sterk genoeg zijn om te blijven.

Met enige creativiteit en moed is het voor de onderhandelaars perfect mogelijk om een consensus te vinden rond een ambitieus professionaliseringstraject. De pijnpunten zijn bekend, de mogelijke oplossingen ook: verbeter de instroom door een toelatingsproef; versterk de opleiding door studenten realistische vaardigheden te laten ontwikkelen; investeer in begeleiding voor startende leraren; hervorm de professionele bijscholing; geef extra stimulansen voor leraren in scholen en klassen met extra uitdagingen; creëer doorgroeimogelijkheden voor ambitieuze leraren; maak dat de directies leraren pedagogisch ondersteunen in plaats van ze te overstelpen met administratieve taken en ontwikkel een echt professionele aanpak voor evaluatie en coaching.

Maar over een voor de hand liggende maatregel is er nog nauwelijks gesproken: betaal leraren beter. Internationale vergelijkingen van de Oeso tonen dat de totale loonmassa voor leraren in Vlaanderen relatief groot is: per leerling hebben wij hoge lerarenloonkosten. Alleen: leraren zelf voelen dit niet. Dan heb ik het niet over de hoge belastingdruk. Hun loon is internationaal gezien gemiddeld en vergeleken met dat van andere hoogopgeleide beroepen zelfs laag. Het zijn andere factoren die de totale loonkosten doen stijgen: veel kleine klassen door de versnippering van opleidingen (de leerling/leraar-ratio is in Vlaanderen erg laag), een relatief lage onderwijstijd per leraar en een relatief hoge onderwijstijd per leerling. Andere landen, zoals Duitsland of Schotland, hebben de voorbije jaren hervormingen doorgevoerd die de verloning van leraren hebben verbeterd, zonder dat dit de totale loonkosten deed stijgen.

Zou het geen aantrekkelijk perspectief zijn voor de overheid, de onderwijsverstrekkers en de vakbonden om elkaar te vinden rond een aanpak die leraren beter verloont, de onderwijsloopbaan hervormt, de gemiddelde onderwijstijd per leraar verhoogt en de uitwassen van al te kleine klassen beteugelt? Dan pak je het lerarentekort aan en verhoog je de kwaliteit en aantrekkelijkheid van het beroep. Zonder dat de overheid met een hoge extra factuur wordt opgezadeld.

De inspanningen moeten van alle kanten komen. De onderwijskoepels moeten een drastische vermindering van studierichtingen aanvaarden en de vakbonden moeten een verhoging van de onderwijstijd (meer uren lesgeven, minder genereuze verlofstelsels) ­slikken.

Andere sectoren zijn in staat gebleken om ambitieuze sectorakkoorden te sluiten, het onderwijs kan volwassen worden door aan te tonen dat het daar ook toe in staat is.

Een betere verloning voor een veeleisend maar aantrekkelijk beroep waar je als professional behandeld wordt: dat is wat ambitieuze jonge mensen naar een lerarenloopbaan zal leiden.

Dirk Van Damme

Inhoud ↑

Categorie: 
 

Volg mij ook via

Foto's op Flickr

www.flickr.com
hilde.crevits' items Go tohilde.crevits' photostream

twitter