5 april 2017

Hilde Crevits : De groeiende diversiteit is één van dé grote uitdagigen voor het onderwijs en de arbeidsmarkt

 

In 2016 had één op de vijf inwoners van Vlaanderen vreemde roots. In grote steden zoals Antwerpen of Brussel hebben vandaag al 2 op 3 jongeren een migratieachtergrond. We evolueren zo, zeker in de grote steden, naar een bevolking waarvan de meerderheid bestaat uit minderheden. Maar diversiteit gaat uiteraard verder dan etnisch-culturele verschillen. Er is ook diversiteit in socio-economische situatie, in leer- of functiebeperkingen of over genderdiversiteit. Anno 2017 is diversiteit in Vlaanderen de norm, ermee leren omgaan voor ons de uitdaging.

Kwaliteitsvol onderwijs

De rol van kwaliteitsvol inclusief onderwijs is daarbij cruciaal.  Onze speelplaatsen zijn de spiegels van die samenleving. Het zijn proeftuinen waar jongeren onbevangen en met open blik leren samenleven. Op die manier leren zij die diversiteit van jongs af aan in al haar facetten appreciëren: zowel de minder evidente kanten alsook de grote rijkdom. Ook onze onderwijsverstrekkers hebben dit goed begrepen. Zo lanceerde het katholiek onderwijs vorig jaar nog het model van de katholieke dialoogschool. Het gemeenschapsonderwijs van haar kant titelde haar nieuwe pedagogische project ‘samen leren samenleven’. Dit positief engagement naar diversiteit toe zet zich langzaam maar zeker door in heel het onderwijsveld.

Er zijn brugfiguren die moeilijk bereikbare ouders overhalen om hun kinderen toch naar de kleuterschool te sturen. Basisscholen die lessen Nederlands organiseren op school om de ouderbetrokkenheid te vergroten. Leraars geschiedenis die de diversiteit in hun klasgroep maximaal benutten door het ene onderzoeksproject op conflicten in het Midden-Oosten richten, het andere op communautaire breuklijnen in België. Universiteiten die voorbereidende trajecten organiseren voor zesdejaars en ambassadeurs aanstellen om de doorstroom van leerlingen met een migratieachtergrond naar het hoger onderwijs te bespoedigen. Good practices zijn legio.

Overheid

Ook vanuit de overheid zetten wij in Onderwijs alles in het werk om van die diversiteit een succesverhaal te maken. Zo kregen we vorig jaar nog complimenten van de Europese commissie voor onze initiatieven om de capaciteit van onze onthaalklassen te vergroten en om het aantal taalleraren en de middelen voor ondersteuning van nieuwkomers te verhogen. Ook onze investeringen om de diploma-erkenning van vluchtelingen te bespoedigen, strekten dit doel. Op die manier vinden erkende vluchtelingen ook gemakkelijker aansluiting op de Vlaamse arbeidsmarkt.  Het M-decreet moet dan weer garanderen dat ieder kind met een leerbeperking de juiste plaats krijgt in ons onderwijssysteem. Vergeleken met andere Europese landen worden in Vlaanderen nog te veel jongeren doorverwezen naar het buitengewoon onderwijs. Het M-decreet moet deze scheve situatie rechtzetten en ervoor zorgen dat elke leerling het best mogelijke onderwijs op maat van zijn mogelijkheden.

 STEM

De vele STEM-initiatieven die onderwijs samen met de bedrijfswereld neemt, stimuleren de instroom in technische en wetenschappelijke studierichtingen, ook bij minder evidente doelgroepen. En dat is nodig! De arbeidsmarkt smeekt om STEM-profielen op alle niveaus. 1 op 3 vacatures bij VDAB gaat over een STEM-beroep. We zijn dan ook blij te zien dat onze inspanningen hun vruchten beginnen af te werpen en steeds meer jongens én meisjes de weg vinden naar een STEM-opleiding.

Toch blijft ons onderwijs ook worstelen met die grote diversiteit. Zo blijft de prestatiekloof tussen autochtonen en leerlingen met een migratieachtergrond zowel in het leerplicht- als het hoger onderwijs te groot ondanks de meer dan 300 miljoen euro die de overheid jaarlijks investeert om kwetsbare leerlingen te ondersteunen. De oorzaken zijn veelzijdig. Zo speelt de onderwijstaal onmiskenbaar een grote rol. Maar dit is evenzeer een verhaal van de sociaaleconomische achtergrond, opleidingsniveau van ouders, de mate waarin van thuis uit een schoolcultuur wordt meegegeven of de wederzijdse perceptie van leerling en leraar.  Juist omdat dit zo’n complexe problematiek is, is ook ons antwoord vanuit het beleid veelzijdig. Zo zetten we extra in op taal en meertaligheid in de klas,  op diversiteit en armoedeherkenning in de lerarenopleiding, kennen we studiebeurzen automatisch toe, moderniseren we ons secundair onderwijs met een focus op basisgeletterdheid en remediëring, en actualiseren we studierichtingen die niet waarmaken wat ze vooropstellen.

Beroepskeuze

Tot slot willen we ook in ons personeelsbestand alle zeilen bijzetten. Vandaar ook mijn recente oproep aan jongeren met een migratieachtergrond om een positieve beroepskeuze te maken voor het onderwijs. Terwijl onze speelplaatsen verkleuren blijven onze leraarskamers nog te vaak achter. Dit vergroot de afstand tussen lerarenkorps en leerlingen en bemoeilijkt de inclusie en integratie. De groeiende diversiteit is zonder twijfel een van dé grote uitdagingen voor onderwijs, onze arbeidsmarkt en bij uitbreiding onze samenleving. En van deze uitdaging een succesverhaal maken, zal van elk van ons een groot engagement en veel goodwill en geduld vragen. De inzet is echter te belangrijk om niet alle mogelijke middelen in de strijd te werpen. De inzet is onze ‘samen-leving’.

 Hilde Crevits, Vlaams minister van Onderwijs

Categorie: 
 

Volg mij ook via

twitter

Foto's op Flickr

www.flickr.com
hilde.crevits' items Go tohilde.crevits' photostream