12 september 2017

Hoge scholingsgraad voor Vlaamse jongeren

 

Vlaamse jongeren zijn hooggeschoold. Dat staat in het jaarlijkse OESO-rapport “Education at a Glance”. Dat rapport schetst hoe Vlaanderen het doet op het vlak van onderwijs in vergelijking met landen als Canada, Japan, Frankrijk, Duitsland of de VS. Vandaag wordt nog eens bevestigd hoe belangrijk het is om een diploma te halen. Een diploma geeft een grote garantie op werk en is beter voor het welbevinden. Vlaanderen scoort op dat vlak goed. Vlaams minister van onderwijs Hilde Crevits wil met de modernisering van het secundair onderwijs, nieuwe STEM-initiatieven en de uitbreiding van het duaal leren aandachtspunten aanpakken.

Education at a Glance

Hoe doet het Belgische en dan vooral het Vlaamse onderwijs het in vergelijking met landen als Canada, Japan, Frankrijk of de VS? Een belangrijke jaarlijkse vraag waarop Education at a Glance van de OESO belangrijke inzichten verschaft. De Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) rapporteert sinds 1998 over een breed spectrum aan onderwijsindicatoren voor 35 OESO- en partnerlanden: vb. wie participeert aan onderwijs, hoeveel spenderen we eraan, wat zijn de resultaten (prestaties, scholingsgraad,) en de samenhang hiervan met werk en salaris, hoeveel lesuren kennen de onderwijssystemen.

Scholingsgraad

Tussen 2000 en 2016 is de scholingsgraad in Vlaanderen toegenomen. Meer jongvolwassenen (25-34 jaar) hebben een diploma hoger onderwijs (van 36% naar 45%) en meisjes doen het beter dan jongens.  In Vlaanderen behalen studenten hoger onderwijs op relatief jonge leeftijd een diploma. Het OESO gemiddelde ligt op 26 jaar, in Vlaanderen ligt die leeftijd op 23 jaar.

Ook in het secundair onderwijs doen onze jongeren het goed in vergelijking met andere landen. 73% behaalt het diploma in 6 jaar tijd. Dit percentage stijgt naar 88% indien zij nog twee jaar langer de tijd krijgen. Dat toont aan dat flexibele leertrajecten waarbij jongeren de kans krijgen om via andere wegen dan die van het ‘klassieke’ voltijds secundair onderwijs een diploma te behalen een meerwaarde zijn. 10% van de leerlingen in het secundair onderwijs studeren af in een andere richting dan waar ze begonnen zijn. De geplande modernisering van het secundair onderwijs legt de focus op een betere studie-oriëntering, differentiatie en remediëring. De scholingsgraad van de ouders speelt een rol in de prestaties op school, maar minder sterk in België dan in de andere landen.

Diploma, sleutel tot werk

Er is een sterke band tussen een diploma en het vinden van een job. Jongvolwassenen met een diploma secundair en vooral hoger onderwijs vinden sneller en vaker werk. In België is dit sterker het geval dan in de meeste andere OESO-landen. Zo zijn 87% van de jonge hooggeschoolden in Vlaanderen aan het werk (OESO-gemiddelde: 84%). Dat is één van de hoogste cijfers in Europa. Anderzijds zien we dat het niet behalen van een kwalificatie van het niveau secundair vaker leidt tot werkloosheid. Bij de 18- tot 24-jarigen die niet werken en geen opleiding volgen zien we wel een betere situatie (9%) in vergelijking met het OESO-gemiddelde (15%). Via het duaal leren linken we onderwijs en arbeidsmarkt meer aan elkaar en zorgen we voor een groter welbevinden bij de jongeren. Met de modernisering van het secundair onderwijs laten we jongeren een meer bewuste studiekeuze maken en zorgen we voor een duidelijk onderscheid tussen studierichtingen met een finaliteit om door te stromen naar het hoger onderwijs of naar de arbeidsmarkt. Hiermee wordt de ongekwalificeerde uitstroom verder ingedijkt.

STEM, nog werk aan de winkel

Het aandeel van jongeren met een STEM-diploma in België is in vergelijking met het OESO-gemiddelde relatief laag, hoewel dat toch net meer dan 1/5 van de beroepsbevolking is. Bij de huidige studiekeuze zien we wel dat het verschil tussen België en het OESO-gemiddelde groter is, in België start 19% in STEM, het OESO-gemiddelde is meer dan 1/4de. Vooral het percentage meisjes in STEM is laag, zowel in secundair tso en bso als in het hoger onderwijs. Met 22% meisjes in STEM-richtingen hoger onderwijs scoort België bij de laagste van de OESO, enkel Chili en Japan doen het minder goed.

De cijfers van de Vlaamse STEM-monitor geven alvast een positieve evolutie. In Vlaanderen steeg het aandeel meisjes in STEM in het secundair onderwijs van 27,4% (201-2011) naar 30,1% (2015-2016). Ook in het hoger onderwijs zien we een stijging van het aantal meisjes in STEM-richtingen. Het STEM-actieplan richt zich ondermeer op het bereiken van meer meisjes.

 

Vlaams minister van Onderwijs Hilde Crevits: “Dit najaar wordt een 100-tal leerkrachten uitgenodigd voor een bezoek achter de schermen van bedrijven waar wetenschap en techniek een belangrijke rol spelen. Het is een van de vele initiatieven om leraren en jongeren warm te maken voor STEM. We houden ook een bevraging om na te gaan welke verwachtingen er onderwijs en bedrijven hebben.  Ook de invoering van het duaal leren is een hefboom om het technisch- en beroepsonderwijs aantrekkelijker te maken. Er zijn dit schooljaar al 332 leerlingen ingeschreven in de proefprojecten. Dat is bijna een verdriedubbeling in vergelijking met vorig schooljaar. Het is onze vaste wil om van duaal leren een vaste waarde te maken en veel meer leerlingen in de toekomst de kans te geven om te leren op school én op de werkvloer.

 

Participatie aan leren

Wat de deelname aan leren buiten het leerplichtonderwijs betreft, blinkt Vlaanderen uit door een hoge participatie aan het kleuteronderwijs (98%). Nagenoeg alle 3-jarigen nemen deel. Met het kleuteractieplan en de vernieuwde kinderbijslag wordt dit nog versterkt. 65% van de Vlaamse min-25-jarigen schrijft zich na het leerplichtonderwijs in het hoger onderwijs in en bijna de helft van de Vlaamse volwassenen (49%) participeert aan formeel of non-formeel onderwijs (wat aanleunt bij het internationale gemiddelde van 50%).

Financieel

Sinds 2010 zijn in de OESO de onderwijsuitgaven basis en secundair per leerling met gemiddeld 4% boven de inflatie toegenomen. Vlaanderen spendeert gemiddeld meer dan 150.000 USD (ongeveer 125.000€) aan een leerling over de loopbaan in basis en secundair onderwijs, wat meer is dan het Europese gemiddelde. Daarnaast zijn de inschrijvingsgelden in het hoger onderwijs in vergelijking met andere OESO-landen laag.

Goed salaris voor leerkrachten

Om te komen tot kwaliteitsvol onderwijs maakt de leerkracht het verschil. Het salaris van alle leerkrachten vormt het grootste deel van de onderwijsbegroting. De salariskost per leerling is afhankelijk van het eigenlijke salaris, de onderwijstijd voor de leerlingen, de omvang van de opdracht van de leerkrachten en de leerling-leerkrachtratio. De verloning van de Vlaamse leerkrachten in het secundair onderwijs is internationaal vergeleken hoger dan het OESO-gemiddelde. Ook de verloning van de leraren in het basisonderwijs is in internationale context goed.

Leerkrachten in België zijn relatief jong: 18% van de leerkrachten is jonger dan 30, tegenover een OESO-gemiddelde van 10%. Slechts 28% van de Belgische leerkrachten is 50 jaar of ouder (het OESO-gemiddelde is 35%). Dit beroep is ook (verder) vervrouwelijkt in vergelijking met tien jaar geleden: van 2005 tot 2015 ging het aandeel vrouwelijke leerkrachten van 65% naar 70% in leerplichtonderwijs en van 41% naar 49% in hoger onderwijs.

Beleid

 

Vlaams minister van Onderwijs Hilde Crevits is tevreden met het rapport voor Vlaanderen: ”Op heel wat terreinen doet Vlaanderen het beter dan het OESO-gemiddelde. Dit is een mooi rapport dat nog eens bevestigt dat een diploma en het verwerven van competenties cruciale sleutels zijn tot werk, een goed welbevinden en de toekomstkansen voor onze jongeren beter maakt. We zijn uiteraard niet blind voor de werkpunten. Vandaar de keuzes die we vandaag maken: het plan basisonderwijs, de modernisering van het secundair onderwijs, de uitbreiding van het duaal leren, de hervorming van het volwassenenonderwijs, de onderhandelingen over het loopbaanpact, het hoger beroepsonderwijs als derde toegangspoort tot het hoger onderwijs en de aandacht voor wetenschap en techniek zijn daar belangrijke voorbeelden van.”

Categorie: 
 

Volg mij ook via

twitter

Foto's op Flickr

www.flickr.com
hilde.crevits' items Go tohilde.crevits' photostream