17 mei 2018

'Minder richtingen voor beter hoger onderwijs'

 

Hebben opleidingen met enkele tientallen studenten wel recht van bestaan? Volgens werkgeversorganisatie Voka moeten we daar op z'n minst een debat over durven te voeren.

1. Wat zou het voordeel zijn van minder opleidingen?

Binnen de universiteiten en hogescholen bestaan er nog te veel opleidingen met te weinig studenten, stelt werkgeversorganisatie Voka in een publicatie over de financiering van het hoger onderwijs. Zo zouden er maar liefst 550 bacheloropleidingen zijn. Volgens Voka subsidiëren de grote opleidingen de kleintjes. 'En dat vermindert de efficiëntie van het hoger onderwijs.' De instellingen voor hoger onderwijs zullen er zelf baat bij hebben als ze zich focussen op een beperkter aantal studiegebieden, om zo met de internationale top mee te draaien.

2. Is die opmerking nieuw?

Helemaal niet. Voka wil de discussie over rationalisering nieuw leven inblazen. Een tiental jaar geleden was toenmalig minister van Onderwijs Frank Vandenbroucke (SP.A) al van oordeel dat 'het huidige aanbod de wetenschappelijke capaciteit van Vlaanderen te buiten gaat'.

Een commissie onder leiding van hoogleraar Luc Soete werkte toen een voorstel tot rationalisering uit. De Soete-norm die daaruit voortvloeide, stelde dat bacheloropleidingen over de drie jaren 115 studenten moesten tellen, masteropleidingen twintig. Als dat niet lukte, was een hervorming aangewezen.

Voka legt die Soete-norm opnieuw op tafel. Al laten ze de deur open voor knelpuntberoepen en uitzonderlijke opleidingen: 'Ook voor kerkjuristen moet er een plaats zijn.'

3. Waarom is er weinig gebeurd met de aanbevelingen van Luc Soete?

'Het paste niet', zegt Johan Veeckman, die deel uitmaakte van de commissie. 'Je kunt altijd vertrekken van een heel rationeel model maar elke toepassing ervan levert spanningen op. Bepaalde partners zullen eraan schaven tot er niet veel meer van overblijft.'

4. Is er dan nog niets gebeurd?

Bij huidig minister van Onderwijs Hilde Crevits (CD&V) benadrukken ze dat er de voorbije jaren al veel gedaan werd aan rationalisering. Zo is de procedure voor het aanvragen van nieuwe opleidingen verstrengd. Een hogeschool of universiteit moet bijvoorbeeld eerst een andere opleiding afbouwen, er moet vooraf een advies zijn, enzovoort.

'Die maatregelen zullen hopelijk effectiever zijn dan een discussie over hoe klein een opleiding moet zijn voor ze zinloos wordt. Kwantiteit is in die discussie trouwens slechts één parameter en zeker niet altijd de maatstaf voor relevantie', laat haar kabinet weten.

Veeckman benadrukt dat de dunbevolkte opleidingen het zeker zo slecht nog niet doen tijdens de kwaliteitscontroles. Maar dat een mogelijke samenwerking voor bepaalde opleidingen een serieuze meerwaarde zou kunnen betekenen.

5. Hoe staan de huidige rectoren tegenover het idee?

'Ik ben er zeker niet tegen', zegt Herman Van Goethem, rector van de UAntwerpen. 'Als we willen nadenken over de financiering op basis van de instroom van studenten, is het niet onlogisch om ze te koppelen aan een rationalisering. Al moeten er uitzonderingen mogelijk blijven. Onze richting erfgoed bijvoorbeeld, is uniek in Vlaanderen.'

Rik Van de Walle, rector van de UGent, is ook niet tegen. 'Op voorwaarde dat we naar de inhoud kijken. Door te rationaliseren moeten we de kans krijgen om te groeien. De commissie-Soete had de verdienste om het debat op te starten. Maar haar voorstellen waren erg kwantitatief, er werd geen rekening gehouden met maatschappelijke relevantie of onderzoeksexpertise binnen de instellingen.

6. Is daarmee de kous af voor Voka?

Voka houdt ook een opvallend pleidooi om bijkomende onderzoeksmiddelen aan te wenden voor toegepast onderzoek. Daarnaast is er een voorstel om instellingen die erin slagen veel private financiering aan te trekken, extra te belonen met overheidsmiddelen.

In een enkel zinnetje suggereert Voka ook dat 'er gekeken kan worden naar een verhoging van de reguliere inschrijvingsgelden'. Al zou dat veel meer een debatpunt dan een strijdpunt zijn, volgens woordvoerder Tom Demeyer. (sco)

Inhoud ↑

Categorie: 
 

Volg mij ook via

twitter

Foto's op Flickr

www.flickr.com
hilde.crevits' items Go tohilde.crevits' photostream