19 juli 2018

Toekomst De Lijn op Vlaamse regeringstafel

 

De Vlaamse regering moet morgen beslissen of De Lijn een kans maakt om ook na 2020 het openbaar vervoer in Vlaanderen uit te baten.

De toekomst van De Lijn is niet het enige gevoelige thema dat morgen op de agenda van de Vlaamse regering staat. Vlaams minister van Omgeving Joke Schauvliege (CD&V) komt nog eens met de betonstop op de proppen. Volgens dat principe mag Vlaanderen tegen 2040 geen nieuwe open ruimte meer aansnijden. Het plan omvat ook een oplossing voor de omstreden boskaart, die oplijst welke waardevolle zonevreemde bossen beschermd worden. Ook moet er een beslissing komen over Schauvlieges klimaatplan. Samen met het energieplan van Vlaams minister van Energie Bart Tommelein (Open VLD) dient dat als basis om eind dit jaar in België met alle overheden afspraken vast te leggen over de verdeling en financiering van de Belgische energie- en klimaatdoelstellingen.

Mag De Lijn ook na 2020 de bussen en trams in Vlaanderen uitbaten? Die cruciale vraag ligt morgen op de tafel van de Vlaamse regering, vernam De Tijd.

Vlaams minister van Mobiliteit Ben Weyts (N-VA) wil er zijn nieuwe decreet Basisbereikbaarheid over de organisatie van het openbaar vervoer laten goedkeuren. De basisbereikbaarheid is de opvolger van het 'socialistische' idee basismobiliteit, die elke Vlaming een bushalte op 750 meter van zijn deur gunde.

Weyts wil het Vlaams openbaar vervoer voortaan in vier lagen opdelen. De NMBS is verantwoordelijk voor de eerste laag, het spoor. De Lijn krijgt het 'stedelijke kernnet', in en tussen de belangrijkste steden. Over het aanvullende net buiten de steden moet De Lijn in 15 vervoerregio's onderhandelen met de lokale overheden. Die vervoerregio's bieden tot slot het 'vervoer op maat' aan, via taxicheques, deelwagens of leerlingenvervoer.

Maar de rol van De Lijn staat niet in steen gebeiteld. Volgens de Europese liberaliseringsregels moet de Vlaamse regering in 2020 tussen twee scenario's kiezen. Ofwel speelt De Lijn (een deel van) het stads- en streekvervoer kwijt aan een of meerdere privébedrijven, zoals in Nederland gebeurd is. Ofwel mag een overheidsbedrijf, De Lijn dus, het openbaar vervoer als 'interne operator' blijven uitbaten. In dat laatste geval moet De Lijn tegen 2020 bewijzen dat het bedrijf even efficiënt, flexibel en concurrentieel werkt als de privésector.

Weyts liet al meerdere keren doorschemeren dat het wel degelijk de bedoeling is dat De Lijn ook na 2020 aan zet blijft. Maar een eerste versie van het decreet Basisbereikbaarheid repte met geen woord over De Lijn. Dat leidde tot paniek bij de Vlaamse vervoersmaatschappij. 'Dit krijgen we intern niet verkocht', klonk het daar.

De Lijn gaat door een woelige periode. De tevredenheid van de reiziger en de stiptheidscijfers van de bussen en trams zijn dramatisch laag. Om de vergelijking met de privésector in 2020 te doorstaan, zette het bedrijf een grondige herstructurering op poten. De maatschappij wil de komende jaren 286 van de 1500 bediendejobs via natuurlijke uitstroom schrappen en tegelijk heel wat diensten centraliseren op de Mechelse hoofdzetel.

De Lijn sloot daarover in mei een akkoord met de christelijke vakbond, waarna de woeste socialistische vakbond dagenlang staakte uit protest tegen die 'putsch'. Bovendien hebben de jarenlange besparingen veel onrust bij het personeel veroorzaakt. De vakbonden hopen in ruil voor alle inspanningen tenminste een duidelijk toekomstperspectief voor het personeel uit de brand te slepen.

De uitbating in de periode na 2020 kan nu nog niet officieel worden toegewezen, maar het decreet Basisbereikbaarheid zou nu toch de principes van de liberalisering bevatten. De tekst zou nu ook expliciet de mogelijkheid vermelden dat De Lijn na 2020 het interne operatorschap in handen houdt. 'Het gaat de goede richting uit voor De Lijn', zegt een bron.

Open VLD droomt al langer van een privatisering van De Lijn. De positie van de N-VA is minder duidelijk. Weyts voert de hervorming naar eigen zeggen net door om De Lijn te versterken. Maar tegenstanders verwijten de minister en De Lijn-voorzitter Marc Descheemaecker een verrottingsstrategie te voeren, waardoor De Lijn geen kans meer maakt om in een vrijgemaakte markt te overleven.

In de regering neemt viceminister-president en minister van Onderwijs Hilde Crevits, in de vorige legislatuur bevoegd voor De Lijn, voor CD&V de verdediging van het bedrijf op zich. 'Dat de minister zijn hervorming er nog snel voor de zomer wil doorkrijgen, voedt de vrees dat hij het openbaarvervoeraanbod wil afbouwen in plaats van te versterken', waarschuwde eerder ook Vlaams Parlementslid Karin Brouwers (CD&V).

Ook De Lijn zelf hoopt het interne operatorschap binnen te rijven. 'We zijn bezorgd over het perspectief dat De Lijn nog heeft na 2020', schreven topman Roger Kesteloot en zijn directeurs onlangs in een opmerkelijke open brief in een aantal kranten (kostprijs: 53.000 euro). 'We geloven in ons project en beseffen dat het performanter moet. Daarom zetten we alles op alles om in 2020 bevestigd te worden in onze rol. We zullen bewijzen dat we uw vertrouwen waard zijn.'

LUKAS VANACKER

Copyright © 2018 Mediafin. Alle rechten voorbehouden

Categorie: 
 

Volg mij ook via

Foto's op Flickr

www.flickr.com
hilde.crevits' items Go tohilde.crevits' photostream

twitter